Al-Ruwaybiḍah — wie zij zijn, en waarom deze site hun naam draagt
In dit artikel
Wie zij zijn — en waarom deze site hun naam draagt
Er is iets opmerkelijks aan onze tijd. Nog nooit werd er door zóvelen, met zóveel stelligheid, gesproken over een onderwerp dat zóweinigen daadwerkelijk hebben bestudeerd. De religie van Allah ﷻ — een wetenschap waaraan de grootste geesten van de ummah hun hele leven wijdden, met ketens van overlevering, juridische methodiek en eeuwen aan verfijning — wordt vandaag de dag met een gerust hart van commentaar voorzien door iedereen met een internetverbinding en voldoende zelfvertrouwen.
Dat is geen toeval, en het is ook niet nieuw. De Profeet ﷺ heeft het ons aangekondigd. Hij gaf het verschijnsel zelfs een naam: al-ruwaybiḍah.
De ḥadīth
«سَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ سَنَوَاتٌ خَدَّاعَاتٌ، يُصَدَّقُ فِيهَا الْكَاذِبُ، وَيُكَذَّبُ فِيهَا الصَّادِقُ، وَيُؤْتَمَنُ فِيهَا الْخَائِنُ، وَيُخَوَّنُ فِيهَا الأَمِينُ، وَيَنْطِقُ فِيهَا الرُّوَيْبِضَةُ. قِيلَ: وَمَا الرُّوَيْبِضَةُ؟ قَالَ: الرَّجُلُ التَّافِهُ فِي أَمْرِ الْعَامَّةِ»“Er zullen bedrieglijke jaren over de mensen komen, waarin de leugenaar geloofd wordt en de waarachtige voor leugenaar wordt versleten; waarin de verrader vertrouwd wordt en de betrouwbare als verrader wordt weggezet; en waarin de ruwaybiḍah het woord neemt.” Men vroeg: “En wie is de ruwaybiḍah?” Hij ﷺ antwoordde: “De onbeduidende man die spreekt over de zaken van het algemeen.”
— Sunan Ibn Mājah, nr. 4036 (Kitāb al-Fitan), overgeleverd via Abū Hurayrah ﵁. De overlevering wordt versterkt door parallelle routes (o.a. Musnad Aḥmad) en is daarom door hadithgeleerden als ḥasan beoordeeld.
Let op de volgorde van de Profeet ﷺ. Hij beschrijft eerst een wereld waarin alle maatstaven zijn omgedraaid — waar en onwaar, betrouwbaar en verraderlijk wisselen van plaats — en pas daarná noemt hij de ruwaybiḍah. Dat is geen losse opsomming. Het is een oorzakelijk verband. De onbeduidende krijgt namelijk niet het woord ondanks de chaos, maar dankzij de chaos. Pas wanneer een samenleving niet langer onderscheidt wie wél en wie níet bevoegd is om te spreken, ontstaat het podium waarop hij kan klimmen.
Het profiel
De ḥadīth tekent geen scheldwoord, maar een nauwkeurig portret. De ruwaybiḍah heeft drie herkenbare kenmerken.
Hij is onbeduidend in kennis — tāfih — en tóch spreekt hij met de stelligheid van een autoriteit. Niet het ontbreken van kennis is het probleem; dat geldt voor de meesten van ons op de meeste terreinen. Het probleem is het ontbreken van kennis gecombineerd met de weigering om te zwijgen.
Hij spreekt over de zaken van het algemeen — fī amr al-ʿāmmah — dus niet over zijn eigen aangelegenheden, maar over kwesties die de hele gemeenschap raken: geloofsleer, recht, wat wel en niet tot de religie behoort. Juist daar waar de gevolgen het zwaarst wegen, voelt hij zich het meest geroepen.
En hij gedijt in verwarrende tijden, want in zulke tijden is er geen weegschaal meer die hem ontmaskert. Wie geen verschil meer maakt tussen de geleerde en de gewone prater, hoort vanzelf ook geen verschil meer tussen hun woorden.
Waarom dit religieus zwaar weegt
Men zou kunnen denken dat dit slechts een kwestie van smaak of stijl is — een beetje overmoed, niets om je druk over te maken. De Qurʾān denkt daar anders over. Spreken over Allah ﷻ en Zijn religie zonder kennis wordt niet voorgesteld als een onhandigheid, maar als een overtreding:
﴿وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ﴾“…en dat jullie over Allah zeggen wat jullie niet weten.”— Qurʾān 7:33
In dit vers staat het spreken zonder kennis op één lijn met de zwaarste zonden die eraan voorafgaan. En om elke twijfel weg te nemen over wie verantwoordelijk is voor wat hij beweert:
﴿وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ﴾“En volg niet datgene waarover je geen kennis hebt.”— Qurʾān 17:36
De gelovige wordt dus niet alleen opgeroepen om geen onzin te verkondigen, maar om er ook geen achterna te lopen. Dat laatste is wellicht de actuelere opdracht: de ruwaybiḍah heeft immers pas macht zolang er een publiek is dat hem napraat.
De maatstaf die de Profeet ﷺ ons gaf
Wat is dan het tegengif? De Qurʾān geeft een methode, geen gevoel:
﴿إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا﴾“Als een fāsiq jullie met een bericht komt, ga het dan nauwkeurig na.”— Qurʾān 49:6
Verifiëren. Niet de boodschapper geloven omdat hij zelfverzekerd klinkt, en niet afwijzen omdat hij ons niet bevalt — maar nagaan. Wie zegt het? Waarop baseert hij het? Wat zeiden de mensen van kennis er werkelijk over? Het is precies dit nagaan dat de ruwaybiḍah niet overleeft. Hij is gebouwd op stelligheid, niet op bronnen, en de eerste serieuze vraag naar zijn bewijs laat het bouwwerk al wankelen.
Waarom deze site
Dit is geen project tegen mensen die het niet weten. Niemand weet alles, en onwetendheid is geen schande — daar zijn de geleerden en hun boeken juist voor. Dit is een project tegen iets specifiekers: tegen het zónder kennis spreken over de religie van Allah ﷻ alsof men kennis heeft, en het vervolgens onder anderen verspreiden.
Onze werkwijze is daarom eenvoudig, en bewust. Wij weerleggen met de Qurʾān en de authentieke Sunnah, gelezen zoals de geleerden van ahl al-sunnah wa-l-jamāʿah die door de eeuwen heen hebben gelezen — in ʿaqīdah, in fiqh, in tazkiyah. Wij stellen de bewering naast de bron en laten het verschil voor zichzelf spreken. En als dat verschil pijnlijk is voor degene die de bewering deed, dan is dat niet onze scherpte, maar de zijne: hij koos ervoor te spreken over iets wat hij niet bestudeerd had.
De ruwaybiḍah neemt het woord wanneer de maatstaven zoek zijn. Het enige wat wij doen, is de maatstaf er weer naast leggen.
wa-Allāhu aʿlam.
Reacties
Nog geen reacties.
Reageren